قازىرگى كۇنى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا 3D-پرينتينگ, ونلاين-ساۋدا, ءموبيلدى بانكينگ, تسيفرلى قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى جاڭا زامانعا لايىقتى تەحنولوگيالاردى ادام تۇرمىسىن جەڭىلدەتۋگە قولدانۋ مىندەتى تۇرعاندا ودان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ دا شەتتەپ قالمايتىنى تۇسىنىكتى. كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسقار جۇماعاليەۆتىڭ قاتىسۋىمەن مەديتسينانى تسيفرلاندىرۋ جونىندە سەمينار-كەڭەس ءوتتى.
وتىرىس بارىسىندا ءمالىم بولعانداي, قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەيتىن 900-دەن استام مەديتسينالىق ۇيىم تسيفرلاندىرۋعا كوشۋ اياسىندا ناۋقاس تۋرالى جازبا جۇرگىزۋدە قاعازسىز فورماتقا كوشۋى ءتيىس. رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى ولجاس ابىشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا دارىگەرلەر ءبىر دەرەكتى 3 رەتتەن جازۋعا ءماجبۇر, الدىمەن قاعازعا تۇسىرەدى, ودان دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنە جانە دەنساۋلىق مەكەمەسىنىڭ ىشكى اقپاراتتىق جۇيەسىنە ەنگىزىپ, قىرۋار ۋاقىتىن كەتىرەدى. ال تسيفرلى جۇيە قولدانىلسا, مۇنىڭ بارىنەن ارىلىپ, ءتىپتى جاڭادان جۇمىسقا كەلگەن دارىگەردىڭ ءوزى الدىنا كەلگەن پاتسيەنتتىڭ اۋرۋ تاريحىن سۇراستىرىپ وتىرمايدى.
بارلىق مالىمەتتى ينتەرنەت ارقىلى جسن مەن تسيفرلى قولتاڭبا بويىنشا قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىندە, ءتىپتى شەت مەملەكەتتە دە الۋعا بولادى. «قازىر ءتورت وڭىردە قاناتقاقتى جوبا رەتىندە قاعاز تۇرىندەگى ەسەپ ۇلگىسىن الىپ تاستادىق. جەكە مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن ينتەگراتسيا جۇرگىزدىك. دارىگەر ءبىر رەت قانا دەرەكتەردى ەنگىزەدى, بۇل ء«بىر تەرەزە» ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىنە اۆتوماتتى تۇردە ءتۇسىپ وتىرادى», دەپ اتاپ ءوتتى و. ابىشەۆ.
ورتالىق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق ۇيىمدار ناۋقاس تۋرالى جازبا جۇرگىزۋدە قاعازسىز فورماتقا كوشۋى پاتسيەنتپەن بىرگە امبۋلاتوريالىق كارتا, دارىگەر جولداماسىن جانە دارىلەر ءتىزىمىن الىپ ءجۇرۋ قاجەتتىلىگىن جويادى.
ارينە ءومىردى ساپالى دەڭگەيگە كوتەرەتىن جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانۋدان كىم قاشسىن؟! الايدا ەلىمىز بويىنشا ءالى دە ينتەرنەت تۇگىل, قاراپايىم بايلانىسپەن, قاجەتتى دارىگەر ماماندارمەن, اسپاپ-قۇرالدارمەن جابدىقتالعان ءجىبى ءتۇزۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ ورىندارىمەن قامتىلماعان قانشاما ەلدى مەكەندەر بار؟ دەگەنمەن ۇكىمەت بۇل ماسەلەلەر بويىنشا ناقتى قادامدار ويلاستىرعان ەكەن. جىل سوڭىنا دەيىن مەديتسينالىق ۇيىمدار كومپيۋتەرمەن جابدىقتالىپ, اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بىراق شالعاي اۋىلداردا ورنالاسقان مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك پۋنكتتەردى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋدا بىرقاتار قيىندىقتار بارلىعى ايتىلدى. بۇل ماسەلەنى «قازاقتەلەكوممەن بىرلەسە شەشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. جوسپارعا سايكەس, 2020 جىلعا دەيىن بارلىق مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك پۋنكتتەر, اسىرەسە وقو, سقو, شقو اۋىلدارى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى. قازىر وڭىرلەردى ەسەپتەپ جاتىرمىز», دەدى ورتالىق باسشىسى.
سونىمەن بىرگە وتىرىستا پاتسيەنتتىڭ ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى دەرەكتى دارىگەرگە ۇيدەن شىقپاي-اق, ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى جىبەرۋ ماسەلەسى ءسوز بولدى. بۇل سوزىلمالى اۋرۋمەن اۋىراتىندار ءۇشىن وتە ءتيىمدى بولماق. جانە ەمدەۋمەن قاتار ساۋىقتىرۋدى جۇرگىزۋدە دە تسيفرلى مەديتسينا كومەگى ايتارلىقتاي ەكەنى اڭگىمەلەندى. ودان بولەك, قاعاز كارتالار بويىنشا جۇمىستاردىڭ ەكى كەزەڭدە جۇرگىزىلەتىنى حابارلاندى. «بيىلدان باستاپ, ناۋقاستاردى تولىق تسيفرلى فورماتتا قابىلداۋدى باستايمىز. ەكىنشىدەن, قاعازدا جازىلعان دەرەكتەردى تسيفرلاندىرامىز.
ارينە دەرەكتەردى 100 پروتسەنت تسيفرلاندىرۋ مۇمكىن ەمەس. كەي جاعدايلاردا قاعاز ەسكىرگەن, كەي تۇسىندا دارىگەرلەردىڭ جازۋى تۇسىنىكسىز. سۋرەتكە ءتۇسىرۋ وڭاي, ال ءماتىندى ماشينا وقي الاتىنداي ەتىپ اجىراتۋ قيىن. بۇل باعىت بويىنشا دا جۇمىستى باستادىق. جىل سوڭىنا دەيىن قانداي دا ءبىر شەشىم قابىلدانادى. تاعايىنداۋلاردى جوعالتىپ الماۋ ءۇشىن بىرنەشە نۇسقانى ازىرلەدىك, سكانەرلەۋدى دە, جازبا جۇمىستارىن دا قاتار جۇرگىزىپ جاتىرمىز», دەيدى ماماندار.
انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»